Inleiding
De prijsvorming van olie en olieproducten is niet uitsluitend het gevolg van beschikbaarheid. Dure olie betekent daarom niet automatisch dat er sprake is van schaarste.
Van personen naar mechanisme
Lange tijd heb ik de verantwoordelijkheid gezocht bij personen en instituties. Dat beeld verschuift. Niet de spelers staan centraal, maar het spel zelf – andere tijden, andere spelers.
Hoe waarde zich verplaatst
Het geldsysteem is hiërarchisch van opbouw. Waarde ontstaat onderin, maar wordt naar boven geleid. Daar waar geld en macht zich concentreren, worden ook de economische processen gestuurd.
Wat hoge olieprijzen laten zien
Hoge olieprijzen zijn niet alleen een signaal van vraag en aanbod, maar ook van geldstromen die zich naar boven verplaatsen. Onderaan ontstaat tegelijk een tekort, dat zich uit in druk op het dagelijks bestaan en uiteindelijk in economische neergang.
Zien wat er gebeurt
Zolang dit mechanisme onzichtbaar blijft, zoeken we de oplossing op de verkeerde plek. Verandering begint niet met het aanwijzen van schuldigen, maar met het zien van wat er gebeurt.
Een verschuiving in handelen
In het dagelijkse handelen ligt al een beweging besloten.
Waar waarde ontstaat, kan zij ook worden herkend. In keuzes die niet alleen door prijs worden bepaald, maar ook door wat iets bijdraagt — aan een mens, aan een omgeving, aan samenhang.
Dat is geen opdracht en geen moreel standpunt. Het is iets wat zichtbaar kan worden, zodra men er oog voor krijgt.
Waar iets verschuift, hoe klein ook, verandert de richting van de stroom.
Slot
Mensen handelen en experimenteren, op zoek naar houvast. Door de werking van het systeem ontstaan macht en onmacht, sturing en gestuurd worden.
Er is genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht.
In dat bewustzijn wordt verandering mogelijk.
