Doemdenken over pensioenen niet nodig

Dit gesprek werd opgenomen op 11 maart 2020. Hoewel alles lijkt te worden ontregeld door het corona virus en de olieprijs is doemdenken onnodig. Er is veel onzekerheid bij mensen en er lijkt weinig nodig te zijn om die onzekerheid te laten over gaan in paniek. Bij mensen die aangewezen zijn op een aanvullend pensioen wordt die onzekerheid nog versterkt door onduidelijkheid over de uitwerking van het Pensioenakkoord. Het korten van pensioenen ligt schijnbaar in het verschiet nu naast de ultra lage rente ook de beurzen onderuit lijken te gaan.

Sinds 2007 zijn de pensioenen bij de meeste fondsen niet geïndexeerd. Dit betekent dat zelfs de prijsstijging door inflatie niet is gecompenseerd. De koopkracht van veel gepensioneerden is daardoor aangetast maar ook de pensioentoezegging aan werkenden blijft hierdoor achter. De uitwerking van het Pensioenakkoord kan verder tot verslechtering van de pensioenen leiden. De belangrijkste hinderpaal met betrekking tot pensioenen is de rekenrente. Deze draagt ertoe bij dat de pensioenfondsen ondanks een grote reserve aan belegde middelen toch tekort lijken te komen om aan alle verplichtingen te kunnen voldoen. Zolang er in essentie niets verandert aan de bestaande methodiek, dan blijft de discussie over de rekenrente bepalend.

Rob de Brouwer en Ad Broere maken in dit vijfde Weltschmerz gesprek duidelijk dat een heel andere benadering mogelijk is. Een benadering die de rekenrente zoals deze nu wordt gehanteerd overbodig maakt. Zij noemen het een kapitaalgedekte kasstroommethode. Deze aanpak leidt tot ruimte om te indexeren met terugwerkende kracht, terwijl de pensioenfondsen geen onaanvaardbare risico’s behoeven te nemen. Een egalisatiereserve zorgt ervoor dat eventuele schokken door bijvoorbeeld daling van de beurskoersen kunnen worden opgevangen.

De kapitaalgedekte kasstroommethode leidt ertoe dat er elk jaar – bij het ABP vanaf 2013- kan worden geïndexeerd, zelfs in jaren dat het een klein beetje tegenzit. Als het heel erg tegenzit, bijvoorbeeld doordat de beurskoersen geheel onderuit gaan, dan is korting niet uitgesloten. Omdat de pensioenfondsen een gemiddeld netto rendement hebben behaald van 7 tot 8% over de afgelopen decennia, dus inclusief de kredietcrisis, hoeven de pensioengerechtigden zich echter geen grote zorgen te maken. Zelfs vandaag de dag niet. Dit gesprek is het waard om gezien te worden, want het relativeert de doemdenkerij die – ook – rond pensioenen is ontstaan.