Invoering ESM vervroegd?

Extra hefboomwerking op € 440 mrd van
EFSF in de maak; Duitsland wil eerder permanent stabiliteitsmechanisme.
Teken de petitie tegen de ratificering van het ESM verdrag.

Met deze informatie opent een artikel in het Financieele Dagblad van 26
september 2011
. Hefboomwerking betekent dat op iedere euro ‘eigen geld’
meerdere euro’s geleend worden door het EFSF en straks het ESM. Met andere
woorden, het Europees Stabiliteit Mechanisme, dat fungeert als een bedrijf met
vennootschapsstructuur, heeft als ‘eigen vermogen’ de kapitaalstortingen, die
worden geleverd door de zeventien euro lidstaten. Behalve dat kapitaal, volgens
het verdrag € 700 miljard, wil het stabiliteitsmechanisme geld lenen bij de
Europese Centrale Bank en eventueel ook nog beleggers interesseren om geld te
lenen aan het fonds.

Waarom deze plotselinge haast?
Officieel gaat het erom, dat de onrust op de financiële markten snel moet
worden bezworen, omdat men vreest voor ernstige gevolgen wereldwijd door de
eurocrisis. Maar toch, op 11 juli 2011 werd het ESM verdrag getekend door
zeventien ministers van financiën van de eurolanden en het ESM zou na
ratificatie door de parlementen van de eurolanden in 2013 de taken overnemen
van het EFSF noodfonds, dat al in werking is. Kennelijk vond men tweeënhalve
maand geleden nog dat de ruimte er was voor dit tijdpad.

Maar, aldus het artikel in het FD: Inmiddels
neemt ook de aandrang toe om de EFSF versneld om te bouwen tot het Europees
Stabiliteitsmechanisme (ESM) van €500 mrd, dat nu pas is voorzien voor 2013.
Vooral in Duitsland gaan steeds meer stemmen op om het ESM naar voren te halen
en zo een steviger fundament onder de reddingsoperaties voor landen en banken
te leggen.

Vooral in Duitsland? Dat is dus uitgerekend het land, waar de meeste
protestgeluiden worden gehoord tegen het ESM verdrag.

Maar nee de Duitse minister Schi¤uble verklaarde in Washington op 24
september 2011: ‘De EFSF is een voorlopige oplossing en we willen zo snel mogelijk
een definitieve oplossing. Het zal een heel andere, duurzame, stabiliserende en
vertrouwenwekkende functie krijgen.’

Ook wordt voorgehouden, dat versnelde invoering van het ESM de druk op de
financiën van de lidstaten zal verlagen: In
een document dat in Washington circuleerde, wordt uitgelegd dat versnelde
inwerkingtreding van het ESM de inbreng en dus schuld van donorlanden als
Duitsland en Nederland met ten minste €38,5 mrd zou reduceren ten opzichte van
de EFSF. Alleen al voor Duitsland zou het om minimaal €11,5 mrd minder gaan,
dankzij de ‘meer efficiënte financieringsstructuur’ van het ESM. Dat krijgt een
groter eigen vermogen dan de EFSF, dat op garanties wordt gefinancierd.

Vreemd, als versnelde invoering van het ESM zo gunstig is, waarom werd er
dan niet al in juli over het eerste kwartaal van 2012 zijn gesproken in plaats
van 2013? Zou het te maken kunnen hebben met de ratificatieprocedure, die in de
zeventien parlementen van de eurolanden moet worden gevolgd? Het is toch
opvallend hoe summier de informatie is geweest naar de burgers van de
eurolanden over dit ESM verdrag. Vooral gelet op het zeer verstrekkende
karakter van het verdrag en de toekomstige positie van het ESM in Europa was
uitgebreide informatie op zijn plaats zijn geweest. 

Het FD: Deze week worden de
verschillende opties verder bestudeerd en uitgewerkt. Volgende week komen de
ministers van financiën van de EU bijeen in Luxemburg. De eurolanden kregen dit
weekeinde opnieuw van alle kanten vermaningen om snel door te pakken in de
schuldencrisis en vooral de EFSF te versterken. Een suggestie is om de EFSF en
het ESM als bank te laten fungeren en daardoor onbeperkte toegang te geven tot
de kredietlijnen van de ECB. De haviken in Frankfurt hebben dat tot nu toe
afgewezen omdat het indirect tot financiering van overheidstekorten zou leiden,
wat de ECB volgens het verdrag niet mag. Buiten Europa wordt die dogmatische
opstelling van de ECB steeds openlijker gehekeld. De Amerikaanse minister van
financiën, Timothy Geithner, riep overheden en ECB op om meer te doen om ‘de
dreiging van een waterval van faillissementen, bankruns en catastrofale
risico’s van tafel te halen.’ Volgens het hoofd Europa van het IMF, Antonio
Borges, is het belangrijk dat er een combinatie komt van ECB en EFSF. ‘De ECB
is de enige die de markt echt kan afschrikken’, aldus Borges. Europa heeft
volgens hem weinig tijd meer om de crisis op te lossen.

Esm Banken

Op 10 maart 2009 sprak de
voorzitter van de Federal Reserve Ben Bernanke in een toespraak voor het
Council of Foreign Affairs de volgende woorden: 
‘We have banks and insurance
companies that have subsidiaries in 100 or 120 countries, and there are so many
jurisdictions, that dealing with problems in one of those companies is
extraordinarily complicated. In order to
do that successfully, we need to have agreements, conventions, that will help
us work across jurisdictions in an effective and cooperative way.’

Het ESM verdrag is een product van de gedachte die door
Bernanke werd uitgesproken en die leeft bij de multinationale banken en
bedrijven. Jurisdicties of rechtsgebieden zijn hinderpalen in het streven om te
komen tot ‘een overkoepelende financiële
autoriteit met vergaande nieuwe regulerende bevoegdheden’,
zoals Bernanke
het in bovengenoemde toespraak formuleerde. Dus waarom de plotselinge haast met
het ESM? Omdat dit vehikel geen product is van democratische besluitvorming,
maar van bankiers die menen dat financiële stabiliteit en hun ordening van geld
en economie het allerhoogste goed is, 
waarvoor alles moet wijken, ook de democratie. In het Europees
Stabiliteit Mechanisme moet volgens specialisten door de eurolanden een
kapitaal worden gestort van 3.000 miljard euro. Ruim vier keer zo veel als het
startkapitaal van het ESM. Dit bedrag, zeggen specialisten, is nodig om de
financiële stabiliteit effectief te kunnen herstellen. En de rekening voor het
herstellen van die financiële stabiliteit wordt linksom of rechtsom aan de
burgers gepresenteerd in de vorm van werkloosheid, overheidsbezuinigingen en
–helaas meneer de Jager, we willen het niet, maar ontkomen er niet aan- hogere
belastingen.

Binnenkort zal er waarschijnlijk een amendement worden
aangenomen op het ESM verdrag, waarin de datum van invoering wordt vervroegd
met een jaar. De parlementsleden van de zeventien eurolanden zullen onder druk
worden gezet om het ESM verdrag snel en probleemloos te ratificeren. Als ze dat
niet doen, dan wordt de economie in groot gevaar gebracht en is er de
onmiddellijke dreiging van een waterval
van faillissementen, bankruns en catastrofale risico’s.
En die
verantwoordelijkheid wil toch geen enkel gewetensvol parlementslid zich op de
hals halen?  Als de eurolanden door de
bocht zijn, dan is de vraag:  wie volgt?
Het Verenigd Koninkrijk, Japan, de Verenigde Staten. Alle drie landen hebben
minstens zo grote problemen als de eurolanden op hun bord liggen. Het leuke van
de eurocrisis is voor deze landen dat de aandacht even van hun eigen problemen
is afgeleid. Maar de overkoepelende financiële autoriteit is er niet met het
ESM. Dat is een stap in de goede richting. De rest zal volgen. Op naar de ‘nieuwe’ ordening van de bankiers.

 

© Ad Broere