Het ESM heeft geen banklicentie nodig

In een artikel in het FD van 3 juli 2012 wordt gesteld, dat het ESM een banklicentie zou moeten aanvragen om meer slagkracht te krijgen. Deze mening getuigt van een groot gebrek aan kennis van zaken, want het ESM hoeft geen banklicentie te hebben om als bank te kunnen opereren. De gedachte die hier achter zit heeft echter wel degelijk betekenis, zoals blijkt uit mijn analyse.

Het FD op 3 juli 2012:

In de plannen van de Europese leiders om de schuldencrisis te beteugelen is een belangrijke rol weggelegd voor de noodfondsen EFSF en ESM. Naast steun voor eurolanden is afgelopen vrijdag besloten dat de fondsen ook kunnen worden gebruikt voor directe injecties in noodlijdende banken en voor het opkopen van staatsleningen om daarmee de markten te stabiliseren.

In het artikel wordt gesproken over de beperkte slagkracht van het EFSF/ESM.  Men gaat uit van de huidige situatie, dat de voorlopige- afspraak over het gestorte kapitaal van het ESM, dat 80 miljard bedraagt en in 5 jaar zal worden opgebouwd. In deze context heeft de combinatie ESM/EFSF  een kredietverleningscapaciteit van minimaal  500 miljard, zoals blijkt uit het ESM verdrag:

Artikel 41 lid 2 2. Tijdens de periode van vijf jaar van betaling van het kapitaal in termijnen bespoedigen de ESM-leden tijdig vóór de uitgiftedatum de betaling van volgestorte aandelen opdat de verhouding tussen het volgestort kapitaal en het uitstaande bedrag aan ESM-uitgiften ten minste 15% blijft; zij waarborgen dat de gecombineerde kredietverleningscapaciteit van het ESM en de EFSF minimaal 500 000 miljoen EUR bedraagt.

Deze 500 miljard kredietverleningscapaciteit moet in stand blijven. Als het ESM tekort komt , kan de Raad van bewind bijstorting in het kapitaal opeisen bij de deelnemende eurolanden. En die bijstorting moet binnen zeven dagen worden gedaan. Het valt dus wel mee met de slagkracht van het ESM. Wel ligt in de lijn van de verwachting, dat op een volgende eurotop wordt besloten om het maatschappelijk kapitaal vol te storten tot 700 miljard euro, omdat dan de slagkracht van het ESM voldoende is gegarandeerd. Immers, op basis van 700 miljard euro risicodragend kapitaal kan 4.000 miljard euro worden ingeleend door het ESM. En daarmee kan het ESM potten breken.

Dsc 0080

De financiële markten zijn bijzonder verheugd over de uitkomsten van de recente eurotop

 

Een volgende quote uit hetzelfde artikel in het FD van 3 juli:

Aangezien de eurolanden al tegen de grenzen van hun financiële mogelijkheden lopen, is er maar één instantie die voldoende middelen kan genereren: de ECB. Frankfurt zou het ESM een banklicentie kunnen geven, zodat de uitleencapaciteit van het fonds fors omhooggaat.

Het ESM kan als bankinstelling opereren zonder een banklicentie. Dit is vastgelegd in het ESM verdrag:

Artikel 31 lid 9. Het ESM is vrijgesteld van elke verplichting om te worden erkend of een vergunning te verkrijgen als kredietinstelling, verlener van beleggingsdiensten of enigerlei andere uit hoofde van de wetgeving van een ESM-lid erkende, vergunninghoudende of gereguleerde entiteit.

Wat de auteur van het artikel voor ogen heeft met het aanvragen van een banklicentie is niet duidelijk, want het ESM functioneert als een bankinstelling. Het verdrag laat hier geen twijfel over bestaan:

Artikel 3  Daartoe wordt het ESM gemachtigd middelen te verwerven door financiële instrumenten uit te geven, dan wel door financiële of andere overeenkomsten of regelingen aan te gaan met ESM-leden, financiële instellingen of andere derden.

De financiële markten hebben door het omstreden besluit op de eurotop dat er directe injecties aan noodlijdende banken kunnen worden gegeven al een groot succes geboekt. Maar kennelijk gaat het niet rap genoeg en wil men de leencapaciteit sneller omhoog schroeven. Daarvoor is niet een banklicentie nodig maar een verdere geweldpleging op de bedoeling van het verdrag. Want als de verhouding tussen het volgestort kapitaal en het uitstaande bedrag aan ESM-leningen van 15% omlaag wordt gebracht tot 7%, dan wordt de kredietverleningscapaciteit meer dan verdubbeld. Bij een gestort kapitaal van 80 miljard heeft het ESM in dat geval een uitleencapaciteit van meer dan 1.000 miljard en als het kapitaal is volgestort en 700 miljard euro bedraagt dan wordt de uitleencapaciteit zelfs 9.300 miljard. Ik zie de financiële markten al juichen als de lobby dit voor elkaar weet te krijgen.

Als de 15% norm wordt losgelaten en een op Basel III gebaseerde 7% risicodragend vermogen ten opzichte van het uitstaande bedrag wordt toegestaan, dan neemt het risico voor de deelnemende eurolanden onevenredig toe. Want de kans op verliezen op meer dan 9.000 miljard uitgeleende euro’s is vanzelfsprekend veel groter dan die bij 4.000 miljard. En die verliezen gaan ten koste van het kapitaal dat is ingebracht uit de schatkist van de deelnemende eurolanden. Die deelnemers zijn volgens het verdrag gehouden om verliezen aan te zuiveren, uit hun schatkist.

© Ad Broere

En jawel hoor; het ESM is er goed en wel en de volgende stap wordt alweer ingeleid:

11 oktober 2012 Monti wil directe bankensteun via het ESM

De Italiaanse premier Mario Monti wil dat het Europese noodfonds ESM direct zwakke banken kan herkapitaliseren, zodra er een Europese toezichthouder op de bankensector is opgezet.

Dat zei Monti donderdag op een bijeenkomst van de denktank Friends of Europe. Volgens Monti kunnen daardoor de bestaande en toekomstige aansprakelijkheden van banken en overheden worden gescheiden.

Brussel wil dat de Europese Centrale Bank (ECB) toezicht gaat houden op alle banken in Europa. Dat zou de deur open kunnen zetten voor directe bankensteun door het ESM, in plaats van noodfinanciering via nationale overheden.

22 juni 2013

Following the 29 June 2012 statement by the Heads of State or Government of the euro area
reaffirming the need to break the vicious loop between banks and sovereigns, the Eurogroup has
worked intensively on the operational framework of the future ESM direct recapitalisation
instrument. The main features of the instrument are now agreed in view of having the instrument
operational once an effective Single Supervisory Mechanism is established.
Moreover, in December 2012, the European Council agreed to a more integrated financial
framework in the European Union, where the key building blocks of the Banking Union would
consist of the Single Supervisory Mechanism (SSM), Single Resolution Mechanism (SRM) and
of the possibility to use the ESM to recapitalise banks directly. In this context, the issue of legacy
assets has also been addressed.
In order to reflect the close interrelation between the various components of the Banking Union
legislation, most importantly the Bank Recovery and Resolution Directive (BRRD) and the
Deposit Guarantee Scheme Directive (DGSD), it is proposed that the operational framework,
including the guideline, of the ESM direct recapitalisation instrument will be finalised as soon as
the abovementioned legislative proposals have been finalised with the European Parliament.