de Jager wikt en Wellink beschikt

9 juli 2011 Op 8 juli 2011 verklaarde de Jager, Nederlands Minister van Financiën
in het Financieele Dagblad:

Zodra er een bank in grote problemen
raakt of failliet dreigt te gaan moeten banken hun spaaractiviteiten kunnen
afschermen door risicovolle activiteiten apart te zetten. ‘Spaargeld van
consumenten wordt zo veel veiliger’, aldus minister De Jager. Hij krijgt extra
bevoegdheden om banken hiertoe te dwingen. Het moet helpen voorkomen dat
gezonde delen van een bank onnodig in een faillissement worden meegezogen.

Het spaardeel van een bank zou onder
het nieuwe regime zelfstandig door kunnen gaan of onderdak moeten krijgen bij
een andere gezonde bank.

De Nederlandse Vereniging van banken
(NVB) reageert verheugd.

Jager En Wellink

Anderhalf jaar eerder, op 11 november
2009
gaf Wellink, President van de Nederlandse Bank en Voorzitter van het
Basels Comité  in een interview met het
Financieele Dagblad aan dat:

‘Binnen het Basels Comité, dat de
internationale kapitaaleisen voor banken formuleert, wordt volgens Wellink
momenteel hard gewerkt aan zogenoemde ‘resolutieschema’s’. Bij zo’n schema kan
de toezichthouder een bank onteigenen en volledig naar zich toetrekken.

Hierbij worden aandeelhouders
opzijgezet, moeten de schuldeisers (dus ook de spaarders) inleveren en blijven
de publieke kernactiviteiten doordraaien. Tot op heden bleven schuldeisers bij
reddingen van banken buiten schot.

Dsb Bank

De DSB Bank ging eerder al onderuit

Het Basels Comité heeft door Basel III eisen gesteld aan de liquiditeit en
solvabiliteit van het multinationale bankwezen. Toen deze klus was geklaard
werd de aandacht gericht op het ontmantelen van het ‘Too Big to Fail’ icoon dat
rondom het multinationale bankwezen is geweven. Om te voorkomen dat bij een
nieuwe financiële crisis de diverse overheden opnieuw diep in de buidel zouden
moeten tasten werden resolutieschema’s ontworpen. Deze waren begin 2011 gereed
en gepubliceerd. In de Nederlandse media is hieraan weinig ruchtbaarheid
gegeven. Wellicht omdat men in de veronderstelling blijft verkeren dat de
nationale politici in staat zijn om het multinationale bankwezen onder controle
te krijgen. Het zou ook het gevolg kunnen zijn van een merkwaardige
onderschatting van de rol van het Basels Comité in de internationale financiële
wereld en van de prominente rol die Wellink hierin speelt. Het Basels Comité is
een activiteit van de bank van de centrale banken van 55 grote landen
in de wereld,  de Bank for International
Settlements (BIS). De BIS hoeft geen wetten te maken, want wie de controle over
het geld heeft, bezit de macht. Daartoe gemachtigd door de genoemde centrale
banken en handelend vanuit een juridische en politieke immuniteit, is de regelgeving die door de BIS wordt uitgevaardigd maatgevend voor
het multinationale bankwezen (Ad Broere, Ending the Global Casino?, hoofdstuk 6)

De resolutieschema’s van het Basels Comité werden door de Nederlandse media
niet erg serieus genomen, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld The Financial Times. En dit is kortzichtig, want als men dat wel zou
hebben gedaan, dan zouden de uitspraken van de Jager in de marge zijn geplaatst
waarin ze thuishoren en niet die van Wellink. Niet de nationale overheden kunnen banken die in moeilijkheden
komen tot zich nemen, zoals in sommige reacties op de uitlatingen van Wellink werd
verondersteld,  maar – in Europa-  de Europese Centrale Bank (ECB) met als
achtergrondregisseur de BIS. De ECB treedt als bewindvoerder op en geeft niet
alleen de aandeelhouders, maar ook de schuldeisers -waaronder de spaarders- het
nakijken. Want het gaat hen niet om het beschermen van de crediteuren en de
aandeelhouders van de bank. De rol van de centrale bank is om het systeem intact te houden.

Hoe aandoenlijk is in deze context de gedachte van de Jager dat de spaarders
zouden kunnen worden beschermd door de Nederlandse overheid, door de banken
zelf een splitsing te laten maken tussen hun nuts en zakenbank activiteiten.
Dit zou onder normale omstandigheden al een haast onuitvoerbare klus zijn, laat
staan in het zicht van een faillissement. Nee, als de Jager de spaarders in
bescherming wil nemen, dan moet hij met de pet in de hand naar de ECB (en de
BIS) en moet hij de prijs betalen, die voor het compenseren van de spaarders 
door de centrale bank wordt bepaald. Dus behalve het nakomen van de
afspraken die voor het depositogarantiestelsel zijn gemaakt, moet de
Nederlandse Staat dan waarschijnlijk nog dieper in de buidel tasten om de belangen van de
spaarders veilig te stellen. De banken zullen het niet doen. Die hebben een
andere agenda. Dat de banken verheugd zijn over de uitspraken van de Jager spreekt dus voor zichzelf. Ik adviseer hem te rade te gaan bij een doorgewinterde jurist, die veel ervaring
heeft met sterfhuisconstructies.

© Ad Broere