Covid, actuele ontwikkeling in Nederland en in Zweden

Hieronder worden Nederland en Zweden vergeleken voor de recente periode van 27 oktober tot 10 november 2020 voor wat betreft het aantal positieve PCR tests en het aantal Covid gerelateerde sterfgevallen. De gegevens zijn ontleend aan het RIVM en de Zweedse gezondheidsautoriteit FOHM.

Het relatieve aantal positieve PCR tests ten opzichte van de totale bevolking van de beide landen verschilt niet veel. Wel zijn er in Nederland relatief meer ouderen boven de 70 die positief werden getest. Opvallend is het grote aantal jongeren beneden 60 jaar die in zowel Zweden als Nederland een positieve PCR test hadden.

Er zijn in deze periode geen covid gerelateerde sterfgevallen beneden 40 jaar in Zweden, twee in Nederland. Tussen 40 en 60 stierven 6 mensen in Zweden en 18 in Nederland. Het meest opvallend in deze tabel is echter dat er vijf keer zoveel covid gerelateerde sterfgevallen zijn in Nederland dan in Zweden.

Hoewel het percentage mensen die zijn overleden ten opzichte van de positieve PCR tests in die periode in beide landen laag is (minder dan 1 procent), is het aantal sterfgevallen verhoudingsgewijs dubbel zo groot in Nederland dan in Zweden. De relatieve sterfte is in Nederland eveneens groter dan in Zweden. Verder waren er in Zweden in de gerapporteerde periode 188 IC opnames en in Nederland 584 IC opnames, wat verhoudingsgewijs een groter aantal is.

De oversterfte grafieken die door het Deense Euromomo wekelijks worden gepresenteerd geven aan dat het aantal covidgerelateerde sterfgevallen in Zweden niet heeft geleid tot een hogere sterfte dan volgens het normale patroon werd verwacht in de weken 44 en 45 (waarin de gerapporteerde gegevens vallen). In Nederland daarentegen is er wel sprake van een hogere sterfte dan die welke volgens het normale patroon werd verwacht. Deze oversterfte is zelfs hoger dan uitsluitend te verklaren uit covid gerelateerde sterfgevallen.

Stichting Euromomo, afwijking van het verwachte normale sterftepatroon in NL en SE

Het bovenstaande wijst erop dat het Zweedse beleid momenteel effectiever is dan het Nederlandse. Het gedeeltelijke lockdown beleid heeft Nederland geen gunstiger verloop van de tweede golf opgeleverd dan in Zweden. Vanzelfsprekend nemen ook de Zweden de adviezen van de gezondheidsautoriteit in acht. Er worden echter niet van bovenaf maatregelen opgelegd. Geen mondkappen, restaurants, cafes, scholen, musea, bibliotheken zijn geopend. Het belangrijkst is echter dat het succes van het Zweedse beleid de bevolking zelfvertrouwen heeft gegeven.

Als het grote aantal positieve PCR tests bij jongeren in beide landen wordt vergeleken met het niet tot zeer lage aantal sterfgevallen bij mensen onder de 60 wordt vergeleken, dan is de conclusie gerechtvaardigd dat het volstrekt onnodig is om aan hen beperkingen op te leggen. De sterfgevallen boven de 60 zijn in beide landen vrijwel zonder uitzondering bij mensen met onderliggende ernstige kwalen, waarbij meestal covid de druppel is die de emmer doet overlopen.

Positieve PCR tests betekent geenszins dat er sprake is van een actieve besmetting, laat staan een actieve (ernstige) infectie. Er is veel wetenschappelijke literatuur beschikbaar over dit onderwerp. Het grote aantal positieve PCR tests ten opzichte van het lage aantal dodelijke gevallen duidt er slechts op dat er in beide landen sprake is van groepsimmuniteit.

(c) Ad Broere

toegevoegd op 16 november: De laatste berichten uit Zweden zijn dat de covid-hardliners ook daar het heft in handen aan het nemen zijn. Voor een aantal regio’s worden nu strengere maatregelen aangekondigd vanwege de sterk toenemende ‘besmettingen’ en ziekenhuisopnames. Evenals in NL zijn de minister president en de minister van volksgezondheid daar voor de TV verschenen met een boodschap die veel op die van de Nederlandse evenknie lijkt.

Desondanks is er GEEN sprake van oversterfte in Zweden, tot en met week 46 ligt het aantal sterfgevallen daar iets onder het normale patroon. Dit in tegenstelling tot lockdown landen zoals Spanje:

toegevoegd op 21 november 2020: in de week tussen 13 en 20 november zijn in Zweden 242 sterfgevallen, toegeschreven aan covid geregistreerd. Dit is ongeveer hetzelfde aantal als in de voorgaande twee weken. 95% van de sterfgevallen waren van mensen, ouder dan 70 jaar, vooral 80 plussers. Op 13 november kondigden de minister-president en de minister van volksgezondheid van Zweden strengere maatregelen aan.

toegevoegd op 26 november 2020: in de week van 16 – 22 november (week 47), was er GEEN oversterfte in Zweden. Het gestegen aantal sterfgevallen, toegeschreven aan Covid-19 heeft het normale sterftepatroon voor deze tijd van het jaar NIET verstoord:

toegevoegd op 18 december:

In de week tussen 11 en 18 december zijn er in Zweden 479 sterfgevallen, toegeschreven aan covid-19 en in de voorgaande week tussen 4 en 11 december 447 sterfgevallen. Zweden heeft op grond van deze ontwikkelingen besloten om hardere maatregelen te treffen.

EuroMomo bericht over oversterfte in Zweden het volgende

De door EuroMomo geregistreerde oversterfte in Zweden laat echter geen verontrustende ontwikkeling zien. Zeker als het wordt vergeleken met bijvoorbeeld Spanje en Zwitserland, in de grafiek hierboven. Op 16 november berichtte ik dat er in Zweden een verandering in het Covid beleid was aangebracht. Daarna liepen de sterftecijfers toegeschreven aan Covid op, zonder dat dit tot een significant hogere oversterfte leidde.

Voor meer informatie, statisticus Ivor Cummins licht toe: