Op de EU top van 28 en 29 juni 2012 hebben de regeringsleiders van de 27 EU landen weer een nieuw hoofdstuk geschreven van het drama dat ESM en begrotingspact heet. De afspraak, dat banken directe steun via het ESM gaan krijgen, heeft een storm van protest doen losbarsten. Vooral van hen, die tot dat moment er stellig geloofden, dat het ESM een instrument is in handen van de zeventien eurolanden, gericht op het geven van staatssteun aan de zwakkere broeders en dat het tegen de geest van het verdrag zou zijn om banken rechtstreeks  steun te verlenen. 

Jean Monnet de geestelijke vader van de Europese Unie schreef op 30 april 1952:

'De Europese landen moeten worden geleid naar een supranationale staat, zonder dat de burgers begrijpen wat er zich afspeelt. Dit kan worden bereikt door opeenvolgende stappen te nemen, die elk onder het mom van een economische doelstelling worden gepresenteerd, maar uiteindelijk onomkeerbaar zullen leiden tot een (politieke en economische) federatie.'


In artikel 136 lid 3 van het EU verdrag is vastgelegd;  'de lidstaten die de euro als munt hebben, kunnen een stabiliteitsmechanisme instellen dat, indien zulks onontbeerlijk is, moet worden geactiveerd teneinde de stabiliteit van de eurozone in haar geheel te waarborgen.'  Dit artikel geeft veel ruimte aan het ESM, want omdat het waarborgen van die stabiliteit uitgangspunt is, kan ook tot directe bankensteun worden besloten als dat het doel dient. Het kan zelfs verder gaan dan dat, want er wordt in artikel 136 niet uitsluitend gesproken over financieel-economische stabiliteit.

Het besluit van de EU top om directe bankensteun te verlenen via het ESM komt niet uit de lucht vallen. Het FD schrijft op 30 juni in een commentaar:  'De voorstellen van Italië en Spanje waren niet nieuw, de politici begonnen dus niet blanco. Niet voor niets waren Merkel, Rajoy, Monti en Hollande een week eerder al samengekomen om de top voor te bereiden. En hun ministers van financiën hadden dinsdag nog eens een overleg in Parijs. De crisismaatregelen die de top uiteindelijk heeft opgeleverd zijn toen al voorgekookt.'

Eu President Herman Van Rompuy

Directe bankensteun ligt al langer in de lijn van de bedoelingen, omdat veel Europese banken er slecht voor staan en niet langs de normale weg kunnen worden gefinancierd. Collega banken willen niet vanwege het risico en de ECB is terughoudend vanwege het risico van inflatie door toename van de geldhoeveelheid.  Leningen door het ESM verstrekt worden gegarandeerd door de zeventien eurolanden. De banken en private investeerders, die niet rechtstreeks aan de zwakke collega's willen lenen, zijn daarom wel bereid om dat te doen via het ESM.  En het spreekt voor zichzelf dat operaties als deze niet gefrustreerd kunnen worden door  een of meerdere parlementen van de zeventien eurolanden. 

Het inlenen van geld is keurig geregeld in het ESM verdrag (artikel 21).  De raad van bewind (technocraten) heeft hierbij de vrije hand: . 'Het ESM wordt gemachtigd op de kapitaalmarkten bij banken, financiële instellingen of andere personen of instellingen leningen aan te gaan voor het verwezenlijken van zijn doel.'  Dat doel is het handhaven van de stabiliteit van de eurozone.  Bij het uitlenen van dit geld kan de raad van bewind eveneens zijn gang gaan, want de middelen worden immers niet verstrekt vanuit het fonds. En voor dat in – en doorgeleende geld is niet van toepassing dat het uitsluitend aan overheden van eurolanden mag worden uitgeleend. Deze leningen vergroten het risico op verlies,  dat op zijn beurt weer ten koste gaat van het kapitaal dat is ingebracht door de deelnemers aan het ESM.

De discussie, die in de ontwerpfase van het ESM had moeten zijn gevoerd, is pas losgebarsten nu het nevelgordijn begint op te trekken.  En nu begint duidelijk te worden welk monster er is gecreëerd. In Duitsland zijn er door niet de eerste de besten als Herta Di¤ubler ex minister van justitie  en Christoph Degenhart, jurist gespecialiseerd in constitutioneel recht  aanklachten ingediend  bij het Hof in Karlsruhe wegens het schenden van grondrechten door de invoering van het ESM en begrotingspact. In Nederland heeft Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht verklaard, dat het ESM verdrag opnieuw moet worden geratificeerd, omdat artikel 12 van dit verdrag rechtstreekse steun aan banken zou verbieden. Maar tegelijkertijd vraagt Voermans zich af of de vraag van opnieuw ratificatie wel kan worden voorgelegd aan het Europese Hof, omdat het verdrag onder het klassieke volkenrecht valt en de overheden interpretatieverschillen in onderling overleg zouden moeten oplossen.

Na de reacties lijkt de EU wat gas te hebben teruggenomen. Want de invoering van directe bankensteun zou pas medio 2013 kunnen worden gerealiseerd, omdat eerst het bankentoezicht moet worden geregeld. Dit lijkt echter niet meer dan een tactische beweging, want de rente op de Spaanse staatsleningen loopt al weer hard op. Deze en een daaropvolgende nieuwe toepassing van de Shockdoctrine, zoals beschreven door Naomi Klein in het gelijknamige boek zal er ongetwijfeld toe leiden, dat opnieuw de Nood de Wet zal breken. En als eenmaal directe bankensteun is verleend, dan is het hek van de dam.

Hieronder staan een aantal quotes uit achtereenvolgende artikelen in het Financiële Dagblad van de periode 30 juni tot 7 juli 2012. Zij geven een duidelijke bevestiging van de chaos die door het ESM wordt veroorzaakt.  Achter alle verwarring valt echter de koele strategie van de eurocraten te bespeuren. 'Verdeel en heers'.

 

Quotes uit het FD van 30 juni 2012:

'Na lange strijd is het nu toch mogelijk dat het noodfonds ESM Europese banken, te beginnen met de Spaanse, rechtstreeks van kapitaal voorziet. Ook ziet het ESM af van zijn status als preferente schuldeiser in het geval van Spanje. En tot slot zijn de condities versoepeld voor landen die steun krijgen van het noodfonds in de vorm van aankopen van hun staatsobligaties.'

'Hollande deed er niet veel later een schepje bovenop door als enige politiek leider de vergadering uit te lopen en de media te woord te staan. Zijn boodschap: ik ben solidair met Spanje en Italië en zal desnoods het eerdere begrotingspact niet accepteren als Merkel en de haren niet over de brug komen.'

'Rajoy eiste rechtstreekse bankensteun uit het noodfonds ESM zonder dat de Spaanse staat daar nog tussen zit. De reeds toegezegde steun van maximaal € 100 mrd drukt nu immers op de Spaanse staatsschuld en beleggers raakten door dit pakket dan ook verder in paniek. Italië eiste de massieve inzet van het noodfonds om Spaans en Italiaans staatspapier op te kopen. Het liefst wilde Monti dat het noodfonds vanaf een bepaald rentepercentage automatisch in actie zou komen. En dit alles zonder voorwaarden.'

'De voorstellen van Italië en Spanje waren niet nieuw, de politici begonnen dus niet blanco. Niet voor niets waren Merkel, Rajoy, Monti en Hollande een week eerder al samengekomen om de top voor te bereiden. En hun ministers van financiën hadden dinsdag nog eens een overleg in Parijs. '

'De crisismaatregelen die de top uiteindelijk heeft opgeleverd zijn toen al voorgekookt.'

Esm Roversbende

Quotes uit het FD van 3 juli 2012

'…Maar inmiddels is dat nieuwe ESM-verdrag alweer verouderd, want de Europese regeringsleiders introduceerden vorige week een nieuw ESM-instrument: directe bankensteun. de vraag is: moet daarvoor het ESM-verdrag gewijzigd worden of niet? Volgens het kabinet is dat niet nodig, de Europese Commissie bevestigde maandag die zienswijze. ' Het verdrag biedt ruimte om zonder nieuwe ratificatie extra steunmogelijkheden te creëren.  Zo wordt een langdurige gang langs parlementen voorkomen.

'Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans van de Universiteit Leiden zei gisteren in deze krant dat er wel degelijk een nieuwe ratificatieronde nodig is.  En hij houdt voet bij stuk. Voermans werd vorige maand nog in de Eerste Kamer gehoord als juridisch deskundige en adviseert de senaat nu een tweede stemmingsronde te eisen. Hij ziet ni³g een bezwaar tegen directe bankensteun: 'Er is een probleem met de staatssteunregels en dat is in strijd met het Europees verdrag.' '

''Het ESM-verdrag zegt zelf dat steun alleen aan eurolidstaten uitgekeerd kan worden. Er is wel een mogelijkheid in het verdrag voor de ministers van financiën om nieuwe steuninstrumenten toe te voegen, en op die procedure doelt de Europese Commissie natuurlijk. '

Maar daarmee kun je niet zomaar veranderen dat niet langer lidstaten maar banken de ontvangers van ESM-geld zijn.' Ik vind eigenlijk veel ernstiger dat je mogelijk straks via het ESM de Europese staatssteunregels kunt omzeilen. Nu loopt bankensteun via een lidstaat en die is aanspreekbaar op de regels voor staatssteun. ''Maar het ESM is geen formele EUinstelling, die is niet gebonden aan staatssteunafspraken. Het is zeer de vraag of het Europees Hof van Justitie op dit punt enige jurisdictie over het ESM heeft. De Britse banken zouden bijvoorbeeld benadeeld kunnen worden omdat de eurolanden via het ESM Spaanse banken gaan steunen. Als de Britten dat bij het Hof aanvechten, hebben ze volgens mij een heel moeilijke zaak. dat kan toch niet de bedoeling zijn?''

'Nu al kan het ESM staatsobligaties kopen. Dan gaat het geld toch ook niet naar een lidstaat?  'dat klopt. daar wees een collega mij ook op, en daar heeft hij wel een punt. Maar ik blijf vinden dat steun aan banken van een andere orde is en op zijn minst in strijd is met de geest van het ESM-verdrag.' '

'Het ESM-verdrag wordt beheerst door klassiek volkenrecht, waarbij alleen staten elkaar kunnen aanspreken. Het is aan de parlementen om nu op een wijzigingsverdrag aan te sturen en ratificatie te eisen. Juridisch is het niet gemakkelijk om deze constructie aan te pakken. Ik vind dat juist reden temeer om het goed te regelen. Deze regeling via de achterdeur werkt op de lange termijn mogelijk als een boemerang.'

Quotes uit het FD van 4 juli 2012

'Nederland en Finland en eventuele andere kleine kritische eurolanden moeten zich voegen naar de beslissingen van de meerderheid over steun uit het noodfonds ESM. Dat zeiden EU-voorzitter Herman Van Rompuy en de Spaanse minister Luis de Guindos dinsdag. Finland is erop tegen dat het ESM staatsobligaties gaat kopen om zwakke eurolanden te helpen.'

'Nederland is daar niet per definitie tegen, maar is wel zeer terughoudend om het ESM-geld voor deze vorm van noodsteun in te zetten. Verder wil Finland een onderpand als het ESM geen preferente schuldeiser meer is op de hulp aan Spanje.'

'De besluiten van de Europese Raad zijn unaniem genomen en nu is het tijd dat alle lidstaten daarvoor hun verantwoordelijkheid nemen bij de uitvoering ervan', zo zei Van Rompuy gisteren in het Europees Parlement in Straatsburg. 'Gelukkig is het zo dat het nieuwe noodfonds ESM in een besluitvormingsprocedure voorziet, zodanig dat een land — of in sommige gevallen meerdere landen — besluiten niet kunnen blokkeren.'

'Van Rompuy refereert aan een procedure in het ESM die het mogelijk maakt met slechts 85% van de stemmen een akkoord te sluiten over noodsteun. Nederland heeft 5,7% van de stemmen en heeft de steun van zes i  zeven andere kleine landen nodig om een besluit te kunnen blokkeren.'

'Van Rompuy suggereerde dat die noodprocedure bewust kan worden ingezet om tegenstribbelende landen buitenspel te zetten. De Spaanse minister De Guindos zei dat Finland en Nederland de bankensteun voor Spanje niet kunnen tegenhouden vanwege die procedure.'

Quotes uit het FD van 5 juli  2012

Minister Jan Kees de Jager van Financiën meent dat kleine EU lidstaten als Nederland niet zo maar 'overruled' kunnen worden bij een Europees besluit om steungelden van het noodfonds ESM uit te keren. 'Het kan niet zo zijn dat er in alle gevallen sprake is van een noodprocedure, dat is niet in overeenstemming met de letter en de geest van het verdrag', zei de Jager woensdag tijdens een overleg met de Tweede Kamer.

Met zijn uitspraken neemt de Jager afstand van EU-voorzitter Herman Van Rompuy die een andere uitleg geeft van het akkoord op de laatste Europese top. Van Rompuy suggereert dat er altijd een noodsituatie is, waardoor het vetorecht in feite komt te vervallen.

In dat geval moet Nederland een groot land als Duitsland of zes kleinere landen vinden om een volgens den Haag onwenselijk besluit te blokkeren.

Volgens de Jager zullen de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank 'niet lichtvaardig' besluiten dat sprake is van een noodsituatie. Ook niet als ze weten dat een (klein) land die hulp wil blokkeren. 'Als wij het goed lezen, dan is het echt niet de bedoeling dat je daar een loopje mee kunt nemen.'

Over de uitleg en de toepassing van het ESM-verdrag kan Nederland volgens de Jager uiteindelijk ook kiezen voor het aanspannen van een zaak bij het Europese Hof van Justitie. Weliswaar kan de hulpvraag niet wachten op een uitspraak van het Hof, maar er kan intussen ook op een ander onderwerp druk worden gezet, om zo iets te kunnen uitruilen.

Quotes uit het FD van 7 juli 2012

'Beleggers hebben te vroeg gejuicht. Directe bankensteun uit het noodfonds ESM is er voorlopig nog niet. Het duurt nog zeker tot midden 2013 voordat het Europese bankentoezicht van start kan gaan.
Tot dan zal het niet mogelijk zijn dat euronoodfonds ESM rechtstreeks banken herkapitaliseert.
Dat zegt een hoge ambtenaar in Brussel die rechtstreeks betrokken is bij de uitwerking van de afspraken van de Europese top.'

'Het nieuwe ESM-instrument komt er op verzoek van Spanje en Ierland. Spanje moet tot € 100 mrd lenen van het noodfonds om zijn banken te herkapitaliseren. Daardoor stijgt de Spaanse staatsschuld van 81% naar 90% van het bbp. Directe bankensteun zal niet op de Spaanse begroting drukken.
Volgens de EU-ambtenaar zullen de eerste Spaanse banken al dit najaar extra kapitaal krijgen en de laatste in het voorjaar van 2013. Daarna is het mogelijk dat de reeds verleende bankensteun alsnog uit de Spaanse boeken wordt gehaald, maar dat gaat dus wel even duren.'

'De Ierse minister van financiën Michael Noonan hoopt op een beraad in Brussel afspraken te maken over de Ierse bankensteun. Ierland heeft al enige tijd een noodlening waarvan een aanzienlijk deel voor de banken was bestemd.'

'Volgens betrokkenen is de kans echter klein dat Noonan op korte termijn toezeggingen krijgt voor het uit de noodlening halen van die bankensteun. Minister Jan Kees de Jager van Financiën benadrukte gisteren nogmaals dat het ESM pas bankensteun verleent als het toezicht goed geregeld is. 'Ik wil geen tijdpad noemen, maar dat kost wel tijd. Zoiets moet je goed doen.'
Hij is bang dat Nederland anders opdraait voor grote risico's in de Spaanse bankensector.'

'Kredietbeoordelaar Moody's is positief over de uitkomsten van de top, omdat daarmee paniek op de korte termijn bij beleggers en spaarders is voorkomen. Maar Moody's waarschuwt dat de rijkere landen zware verplichtingen op zich nemen. 'Moody's merkt op dat het pad van geleidelijke beleidsontwikkelingen in de richting van meer integratie op het gebied van begrotingen hoge kosten met zich meebrengt, omdat de landen in de eurozone die de andere landen ondersteunen met steeds hogere verplichtingen worden geconfronteerd, en dat zal vervolgens hun kredietwaardigheid verzwakken.' Het vertrouwen van beleggers in een snelle oplossing voor Spanje lijkt na een week alweer verdwenen.'

'Na de Europese top ging de rente op de Spaanse tienjaarsobligaties heel snel omlaag van boven de 7% naar ruim 6,2%. Inmiddels is die rente weer opgelopen en kwam die vrijdag zelfs even boven de 7% uit.'

 

  • mens

    Wie ook het andere nieuws een beetje volgt weet inmiddels, hoe het zit. Nu de mensen nog zien te bereiken die het nog niet door hebben, en slechts klagen. Actie is de beste wijze van handelen volgens mij. Daarom, stem SOPN op 12 sept. a.s. Info? www.sopn.nl

    10/08/2012 - lammert meijer
  • Tandproth,

    de a.o.w in nederland wordt onbetaalbaar!? logisch, als de geldstromen de verkeerde kant uitgaan, bovendien, onze staatsschuld neemt toe,het uitgeleende geld zie je nooit meer terug.

    13/07/2012 - r.demaret
  • opportunisme of planning

    Nu Spanje aanklopt met 30 miljard is dat de bankensteun waarvoor u waarschuwde. Het hek van de dam.Uw mening is niet van andere planeet en ben net als u/ aanname / erg teleurgesteld in omgang critici Esm door de regering. Zelf zat ik nog met vraag; denkt u dat Duitsland nog roet kan strooien inzake Esm .Berichtgeving draait alleen wie vertelt eerlijk hoe het zit.Zoals ik op forum zei "vele economen hebben oplossing, weinig de goede" In ieder geval dank voor al uw werken gr Gert jan

    reactie:
    Op radio 1 werd de actie van 21.000 Duitsers besproken, die klachten hebben ingediend tegen het ESM en begrotingspact bij het Hof in Karlsruhe. Er wordt gesuggereerd dat het toch wel erg onverantwoordelijk is wat deze mensen doen, maar er wordt niet vermeld dat onder deze 21.000 befaamde juristen en zelfs de Duitse ex-minister van justitie zitten. Alleen het standpunt van eurofiel Schauble krijgt aandacht en in het commentaar wordt gemeld dat de tegenstanders MENEN dat door het ESM en begrotingspact de grondrechten van de Duitsers worden aangetast. MENEN, MENEN...? De journaille moet zich de ogen uit de kop schamen, omdat zij zich laten gebruiken als propaganda kanaal van de eurocratie. Als ze zich in het onderwerp zouden hebben verdiept, dan was het commentaar geweest: 'Onze laatste strohalm om te voorkomen dat het ESM en begrotingspact in werking treden, wordt hopelijk gepakt door de uitspraak van het Hof in Karlsruhe, dat de Bondspresident van Duitsland de twee verdragen niet mag tekenen.' Eind juli is de uitspraak van het Hof.

    11/07/2012 - Gert Jan Bergsma

Reageer





Ad Broere
webdesign by vincken.eu