Schuldvrij geld

Een mailcorrespondentie tussen mij en een lezer van mijn weblog en van mijn boeken ontwikkelde zich tot een interessant gesprek over schuldvrij en rentevrij geld, hoeveel geld in omloop moet worden gebracht en via wie, particulieren of bedrijven, of beiden? Hoe wordt een mensgerichte economie tot ontwikkeling gebracht?

Vraag

Ik ben wel benieuwd naar de argumenten voor, schuldvrij geld. Ik kan dit
zelf nog onvoldoende onderbouwen kwam ik net achter tijdens een gesprek. Waarom
niet geld creëren, produceren, product verkopen, geld ontvangen en weer
aflossen aan de niet private instantie die het rentevrij in omloop brengt?
Vervolgens weer nieuw geld creëren voor nieuwe waarde toevoegen de producten/
diensten.

Alvast bedankt voor je reactie.

Antwoord

Ik zie het zo, dat de basis voor en de bestaansgrond van geld de toegevoegde
waarde is die mensen al dan niet met behulp van technologie aan elkaar
leveren in goederen en diensten. Bijvoorbeeld de bouw van een huis. Daarvoor is
een architect nodig, grond, voorzieningen voor gas water en elektriciteit,
bouwmaterialen, bouwers en een bouwcoördinator, transport en last but not least
kopers. Allen zijn ze belanghebbenden in het resultaat: een kwalitatief goede
en betaalbare woning in een plezierige woonomgeving. De bottleneck is daarbij
de uiteindelijke prijs, want in een land waarin zo’n 60% van de huishoudens een
besteedbaar inkomen heeft van minder dan 30.000 euro is dat een heel
belangrijke randvoorwaarde. 

Als je ervan uitgaat dat woonlasten niet meer mogen bedragen dan 25% van het
besteedbaar inkomen en we gaan uit van een gemiddeld besteedbaar inkomen van
20.000, wat mijns inziens helaas realiteit gaat worden, dan zou de prijs van
een woning niet meer mogen zijn dan 150.000, inclusief grond en voorzieningen.
Zo’n 45% van de kosten bestaat uit rente.  Het mogelijk moeten zijn om als
alle hierboven genoemde stakeholders rentevrij zouden worden gefinancierd en er
geen verdere schakels in de bedrijfskolom zijn die een stuk van de toegevoegde
waarde tot zich nemen zonder daarvoor een prestatie te leveren, de prijs te verlagen
tot beneden 150.000 euro. Nu bedraagt die 225.000. Die 150.000 is dan de
opbrengst, waarin alle belanghebbenden op een manier delen, die recht doet aan
de toegevoegde waarde die elk van hen heeft geleverd. Nu de financiering. Er
wordt om de koper te kunnen financieren een bedrag van 150.000 euro gecreëerd
door de overheid. De koper lost dit bedrag in 30 jaar af, rentevrij. Het geld
dat door de overheid wordt gecreëerd is schuldvrij, want het wordt niet geleend
op de financiële markten. Het verdwijnt in het voorbeeld van een woning in 30
jaar.

Dit is een voorbeeld waarbij de omlooptijd van het geld lang is. Er zijn
vanzelfsprekend ook legio voorbeelden van de productie van goederen en diensten
waarin het geld een kortere omlooptijd heeft. Het uitgangspunt is, dat de
overheid schuldvrij geld schept in voldoende mate om alle toegevoegde waarde
die in een land wordt geproduceerd te kunnen financieren. Nu is het op dit
moment zo, dat we in een consumptie economie leven. Als we een mensgerichte
maak-economie, dus het produceren van goederen en diensten die een
maatschappelijke waarde hebben met een maximale deelname van mensen aan dit
productieproces, tot ontwikkeling willen laten komen, dan zal er allereerst
veel geld beschikbaar moeten worden gesteld aan ondernemers, ondernemingen,
projecten en diensten die beantwoorden aan die doelstelling. Dat hebben we niet
op korte termijn gerealiseerd. Dus zal het in de overgangsperiode nodig zijn om
iedereen een basisinkomen te geven. Maar niet zo, dat de prikkel daardoor wordt
weggenomen om die kleinschalige, gelokaliseerde, mensgerichte economie te laten
groeien. Het probleem met een basisinkomen is, dat het de mens afhankelijk
maakt van de multinationals en hun producten en de prikkel om aan de slag te
gaan wegneemt.

Ik stel het op prijs als je hierop reageert.

Crowdfunding 2

 Vraag

Als je aflost aan de overheid is er toch sprake van schuld? Je betaalt geld
terug wat de overheid aan jou heeft uitgeleend toch
? Wat is je definitie
van schuldvrij geld precies?
Naar mijn idee geld dat je krijgt om iets te
produceren voor de maatschappij. Bijvoorbeeld huizen bouwen door een
bouwbedrijf. Heb je de huizen gebouwd dan is het geld op en krijg je vervolgens
middels verkopen weer geld terug, middels verkopen van de huizen, middels
deelbetaling van de huiseigenaren. De huizen bouwers kunnen met dit geld weer
nieuwe huizen bouwen etc.

Dus geld creëren voor een bedrijf, bedrijf laten produceren met dat geld, geld
gaat naar de producten, producten verkopen en het geld komt weer terug.
Vervolgens stappen herhalen.

Ik wil het graag zo goed mogelijk begrijpen en onderbouwd uit kunnen leggen.
Vandaar mijn vragen.

Antwoord

 

Voor
de overheid is het schuldvrij geld, want het wordt niet geleend op de
financiële markten, maar door de overheid zelf gecreëerd. Schuldvrij geld is
dus geld dat door de overheid zelf wordt gecreëerd. Schuldvrij en rentevrij is
het als de overheid het geld renteloos in circulatie brengt.

Nee, als je een huis bouwt, gefinancierd met schuldvrij rentevrij overheidsgeld
dan komt dat terecht bij de architect, de gemeente die de grond levert, de
leverancier van bouwmaterialen, de bouwer etc. Zij besteden het geld vervolgens
weer op een andere manier. De lening wordt in mijn voorbeeld in 30 jaarlijkse
termijnen van 5.000 door de huiseigenaar terugbetaald aan de overheid (aan de
geld distribuerende instelling die namens de overheid optreedt). Dus er wordt
geld gecreëerd, waarmee een renteloze lening wordt verstrekt aan de
huiseigenaar, die met dat geld alle partijen die hebben meegewerkt aan het
project betaalt. Hierdoor komt er 150.000 euro in circulatie als beloning
voor de geleverde toegevoegde waarde.
De ontvangers van dit geld laten het
verder circuleren door op hun beurt ook weer goederen en diensten te kopen. De
circulatie wordt bevorderd doordat er geen prikkel is om het geld vast te
houden, want er wordt niets op vergoed.

Is het zo duidelijker? Of roept het meer vragen op?

Credit Union

 

Vraag

Het wordt duidelijker. Ik vraag me nog af, hoe bedrijven die eerst een
bedrag nodig hebben om te kunnen starten. Waarom geld creëren voor een
particulier die dit bij het bouwbedrijf weer inlevert. En hoe komen bedrijven
in andere sectoren aan hun geld? Ga je een particulier ook geld lenen voor het
kopen van andere producten? Bijvoorbeeld een auto. Die vervolgens weer terug
betaald moet worden?

Is het niet effectiever geld te creëren voor een bedrijf die wat gaat
produceren, al zijn kosten inclusief salarissen van de werknemers betaald en
middels de verkoop het geld weer terug ontvangt en het kunstje opnieuw doet?
Anders wordt er elke keer als iemand een deel van zijn schuld aan de overheid
voor zijn huis terugbetaald geld aan de economie onttrokken toch? Als de
overheid dat dan niet meteen weer injecteert in de economie zal er minder geld
circuleren en minder economische activiteit zijn. Aan de andere kant in mijn
voorbeeld loop je het risico dat een bedrijf na verkoop op het geld blijft
zitten? Alhoewel het bedrijf draait ook niet meer als het bedrijf dat zou doen.

Mijn vraag: waarom geld eerst aan particulieren uitlenen en niet aan een
verzameling werkende particulieren binnen een bedrijf?

Antwoord

Het gaat erom dat het leveren van toegevoegde waarde wordt gestimuleerd door
ondernemers, ondernemingen, projecten en initiatieven te financieren met
rentevrij geld. In mijn voorbeeld komt het geld in circulatie via de
particulier die het huis koopt. Als een ondernemer een bedrijf opzet dat machines
produceert die water omzetten in energie (is al realiteit!), dan moet de
ondernemer worden gefinancierd met een rentevrije lening voor het ontwikkelen
van zijn bedrijfsactiviteiten en voor de aanloopperiode. Dat geld komt op de
rekening van de leverancier(s) van onderdelen, de medewerkers, de bouwer van
het bedrijfspand etc., die dus daardoor ook weer middelen hebben om te
besteden. Zoals ik al eerder zei, in de ombouwfase van een consumptie economie
naar een innovatieve en mensgerichte maak economie moet de overheid ook
rentevrij geld in circulatie brengen om alle burgers een goede bestaansbasis te
geven. Maar dat kan niet meer zijn dan een overgangsfase, want door een
basisinkomen aan alle burgers te geven ontbreekt -mijns inziens- de prikkel om
aan de slag te gaan. Naarmate de economische infrastructuur is hersteld en we
daadwerkelijk die mensgerichte maak economie tot ontwikkeling hebben gebracht,
moet het basisinkomen voor allen die kunnen werken worden afgebouwd. Hierin
verschil ik in opvatting met de voorstanders van iedereen een basisinkomen en
dat onveranderd laten bestaan, want het kweekt passiviteit. Dus eerst de
economische infrastructuur herstellen en daarop de educatie te laten aansluiten
en dan naarmate er kwalitatieve werkgelegenheid wordt ontwikkeld de uitkeringen
afbouwen.

Je kunt de omloopsnelheid van het geld vergroten door een negatieve rente te
berekenen op het aanhouden van geld. Als een particulier of bedrijf overtollig
geld heeft, dan kan het weer renteloos worden geïnvesteerd in nieuwe
economische activiteit. Het vergt vanzelfsprekend een totaal andere mindset,
vooral het loslaten van angst voor de toekomst. Als je niet meer kunt werken
dan krijg je in elk geval het basisinkomen.

Profstevekeen

Vraag

Helder, dus voor zowel particulieren als bedrijven voor ”grote
investeringen” rente vrij geld beschikbaar stellen.

Als een bedrijf een geld ontvangt van de overheid, gaat ondernemen, zijn
benodigdheden betaald, zijn producten verkoop, het geld terug betaald aan de
overheid maar wel snel weer nieuwe geld kan krijgen kan ik het volgen.

Dat het geld terug betaald moet worden prikkelt de ondernemer wellicht extra er
de juiste dingen mee te gaan doen. Indien de ondernemer dat doet zou deze in
mijn ogen niet meteen zodra het kan moeten beginnen met terug betalen zodat
hij/zij door kan met zijn activiteiten. Hoe kijk jij aan tegen winst maken?
Stel je leent van de overheid € 100.000 en vraag voor alles wat je maakt € 110.000?
Dan heb maak je winst. Die € 10.000 winst is dan geld die bij anderen mensen
wordt weggehaald ten voordele van de ondernemer. Stel je vindt iets uit dat
uniek is en vraagt er de hoofdprijs voor dan kan er onevenredig veel geld bij
de ondernemer terecht komen.

Of ga jij er vanuit dat hij/zij dit geld toch weer door investeert dan wel
uitgeeft en het geld weer netjes in circulatie komt?

Antwoord

Ik vind dat het leveren van toegevoegde waarde op een rechtvaardige manier
moet worden beloond. Als dat gaat gebeuren, dan kan geleidelijk ook het begrip ‘winst’ uit het woordenboek worden geschrapt, want de beloning voor de ondernemer zit in zijn geleverde toegevoegde waarde. De prijs van een goed of dienst weerspiegelt de geleverde
toegevoegde waarde. Niet meer en niet minder. Wat dat voor elk
goed of iedere dienst is, zal moeten worden ontwikkeld door ervaring en op een
transparante manier. Vanzelfsprekend is de prijs in een ideale wereld gelijk
aan de toegevoegde waarde en speelt in de realiteit ook de prijs die de koper
ervoor wil betalen een rol mee. Maar naarmate prijzen gaan worden berekend
zonder de ‘lucht’ van irrelevante opslagen, zal de koper meer bereid zijn om de
vraagprijs te betalen. Ik kocht een keer in de Pyreneeën in een cafeetje een
blikje cola en moest daarvoor 50 eurocent betalen. Toen ik een euro betaalde en
het wisselgeld wilde laten zitten werd ‘le proprietaire’ behoorlijk
geïrriteerd, want de prijs was 50 cent. Hij heeft gelijk, dacht ik toen. Als
iedereen zo zou denken en handelen dan werd de economie ook een stuk
reëler.  Het is verder een verantwoordelijkheid van de ondernemer
tegenover zijn medewerkers hoe de toegevoegde waarde onderling wordt verdeeld
over de participanten. In Geld komt uit het niets haal ik hierover het
voorbeeld van Scott Bader aan.

Ad Broere