Een mailcorrespondentie tussen mij en een lezer van mijn weblog en van mijn boeken ontwikkelde zich tot een interessant gesprek over schuldvrij en rentevrij geld, hoeveel geld in omloop moet worden gebracht en via wie, particulieren of bedrijven, of beiden? Hoe wordt een mensgerichte economie tot ontwikkeling gebracht?

Vraag

Ik ben wel benieuwd naar de argumenten voor, schuldvrij geld. Ik kan dit zelf nog onvoldoende onderbouwen kwam ik net achter tijdens een gesprek. Waarom niet geld creëren, produceren, product verkopen, geld ontvangen en weer aflossen aan de niet private instantie die het rentevrij in omloop brengt? Vervolgens weer nieuw geld creëren voor nieuwe waarde toevoegen de producten/ diensten.

Alvast bedankt voor je reactie.

Antwoord

Ik zie het zo, dat de basis voor en de bestaansgrond van geld de toegevoegde waarde is die mensen al dan niet met behulp van technologie aan elkaar leveren in goederen en diensten. Bijvoorbeeld de bouw van een huis. Daarvoor is een architect nodig, grond, voorzieningen voor gas water en elektriciteit, bouwmaterialen, bouwers en een bouwcoördinator, transport en last but not least kopers. Allen zijn ze belanghebbenden in het resultaat: een kwalitatief goede en betaalbare woning in een plezierige woonomgeving. De bottleneck is daarbij de uiteindelijke prijs, want in een land waarin zo'n 60% van de huishoudens een besteedbaar inkomen heeft van minder dan 30.000 euro is dat een heel belangrijke randvoorwaarde. 
Als je ervan uitgaat dat woonlasten niet meer mogen bedragen dan 25% van het besteedbaar inkomen en we gaan uit van een gemiddeld besteedbaar inkomen van 20.000, wat mijns inziens helaas realiteit gaat worden, dan zou de prijs van een woning niet meer mogen zijn dan 150.000, inclusief grond en voorzieningen. Zo'n 45% van de kosten bestaat uit rente.  Het mogelijk moeten zijn om als alle hierboven genoemde stakeholders rentevrij zouden worden gefinancierd en er geen verdere schakels in de bedrijfskolom zijn die een stuk van de toegevoegde waarde tot zich nemen zonder daarvoor een prestatie te leveren, de prijs te verlagen tot beneden 150.000 euro. Nu bedraagt die 225.000. Die 150.000 is dan de opbrengst, waarin alle belanghebbenden op een manier delen, die recht doet aan de toegevoegde waarde die elk van hen heeft geleverd. Nu de financiering. Er wordt om de koper te kunnen financieren een bedrag van 150.000 euro gecreëerd door de overheid. De koper lost dit bedrag in 30 jaar af, rentevrij. Het geld dat door de overheid wordt gecreëerd is schuldvrij, want het wordt niet geleend op de financiële markten. Het verdwijnt in het voorbeeld van een woning in 30 jaar.
Dit is een voorbeeld waarbij de omlooptijd van het geld lang is. Er zijn vanzelfsprekend ook legio voorbeelden van de productie van goederen en diensten waarin het geld een kortere omlooptijd heeft. Het uitgangspunt is, dat de overheid schuldvrij geld schept in voldoende mate om alle toegevoegde waarde die in een land wordt geproduceerd te kunnen financieren. Nu is het op dit moment zo, dat we in een consumptie economie leven. Als we een mensgerichte maak-economie, dus het produceren van goederen en diensten die een maatschappelijke waarde hebben met een maximale deelname van mensen aan dit productieproces, tot ontwikkeling willen laten komen, dan zal er allereerst veel geld beschikbaar moeten worden gesteld aan ondernemers, ondernemingen, projecten en diensten die beantwoorden aan die doelstelling. Dat hebben we niet op korte termijn gerealiseerd. Dus zal het in de overgangsperiode nodig zijn om iedereen een basisinkomen te geven. Maar niet zo, dat de prikkel daardoor wordt weggenomen om die kleinschalige, gelokaliseerde, mensgerichte economie te laten groeien. Het probleem met een basisinkomen is, dat het de mens afhankelijk maakt van de multinationals en hun producten en de prikkel om aan de slag te gaan wegneemt.

Ik stel het op prijs als je hierop reageert.

Crowdfunding 2

 Vraag


Als je aflost aan de overheid is er toch sprake van schuld? Je betaalt geld terug wat de overheid aan jou heeft uitgeleend toch? Wat is je definitie van schuldvrij geld precies? Naar mijn idee geld dat je krijgt om iets te produceren voor de maatschappij. Bijvoorbeeld huizen bouwen door een bouwbedrijf. Heb je de huizen gebouwd dan is het geld op en krijg je vervolgens middels verkopen weer geld terug, middels verkopen van de huizen, middels deelbetaling van de huiseigenaren. De huizen bouwers kunnen met dit geld weer nieuwe huizen bouwen etc.

Dus geld creëren voor een bedrijf, bedrijf laten produceren met dat geld, geld gaat naar de producten, producten verkopen en het geld komt weer terug. Vervolgens stappen herhalen.

Ik wil het graag zo goed mogelijk begrijpen en onderbouwd uit kunnen leggen. Vandaar mijn vragen.

Antwoord

 

Voor de overheid is het schuldvrij geld, want het wordt niet geleend op de financiële markten, maar door de overheid zelf gecreëerd. Schuldvrij geld is dus geld dat door de overheid zelf wordt gecreëerd. Schuldvrij en rentevrij is het als de overheid het geld renteloos in circulatie brengt.
Nee, als je een huis bouwt, gefinancierd met schuldvrij rentevrij overheidsgeld dan komt dat terecht bij de architect, de gemeente die de grond levert, de leverancier van bouwmaterialen, de bouwer etc. Zij besteden het geld vervolgens weer op een andere manier. De lening wordt in mijn voorbeeld in 30 jaarlijkse termijnen van 5.000 door de huiseigenaar terugbetaald aan de overheid (aan de geld distribuerende instelling die namens de overheid optreedt). Dus er wordt geld gecreëerd, waarmee een renteloze lening wordt verstrekt aan de huiseigenaar, die met dat geld alle partijen die hebben meegewerkt aan het project betaalt. Hierdoor komt er 150.000 euro in circulatie als beloning voor de geleverde toegevoegde waarde. De ontvangers van dit geld laten het verder circuleren door op hun beurt ook weer goederen en diensten te kopen. De circulatie wordt bevorderd doordat er geen prikkel is om het geld vast te houden, want er wordt niets op vergoed.
Is het zo duidelijker? Of roept het meer vragen op?

Credit Union

 

Vraag

Het wordt duidelijker. Ik vraag me nog af, hoe bedrijven die eerst een bedrag nodig hebben om te kunnen starten. Waarom geld creëren voor een particulier die dit bij het bouwbedrijf weer inlevert. En hoe komen bedrijven in andere sectoren aan hun geld? Ga je een particulier ook geld lenen voor het kopen van andere producten? Bijvoorbeeld een auto. Die vervolgens weer terug betaald moet worden?

Is het niet effectiever geld te creëren voor een bedrijf die wat gaat produceren, al zijn kosten inclusief salarissen van de werknemers betaald en middels de verkoop het geld weer terug ontvangt en het kunstje opnieuw doet? Anders wordt er elke keer als iemand een deel van zijn schuld aan de overheid voor zijn huis terugbetaald geld aan de economie onttrokken toch? Als de overheid dat dan niet meteen weer injecteert in de economie zal er minder geld circuleren en minder economische activiteit zijn. Aan de andere kant in mijn voorbeeld loop je het risico dat een bedrijf na verkoop op het geld blijft zitten? Alhoewel het bedrijf draait ook niet meer als het bedrijf dat zou doen.

Mijn vraag: waarom geld eerst aan particulieren uitlenen en niet aan een verzameling werkende particulieren binnen een bedrijf?

Antwoord

Het gaat erom dat het leveren van toegevoegde waarde wordt gestimuleerd door ondernemers, ondernemingen, projecten en initiatieven te financieren met rentevrij geld. In mijn voorbeeld komt het geld in circulatie via de particulier die het huis koopt. Als een ondernemer een bedrijf opzet dat machines produceert die water omzetten in energie (is al realiteit!), dan moet de ondernemer worden gefinancierd met een rentevrije lening voor het ontwikkelen van zijn bedrijfsactiviteiten en voor de aanloopperiode. Dat geld komt op de rekening van de leverancier(s) van onderdelen, de medewerkers, de bouwer van het bedrijfspand etc., die dus daardoor ook weer middelen hebben om te besteden. Zoals ik al eerder zei, in de ombouwfase van een consumptie economie naar een innovatieve en mensgerichte maak economie moet de overheid ook rentevrij geld in circulatie brengen om alle burgers een goede bestaansbasis te geven. Maar dat kan niet meer zijn dan een overgangsfase, want door een basisinkomen aan alle burgers te geven ontbreekt -mijns inziens- de prikkel om aan de slag te gaan. Naarmate de economische infrastructuur is hersteld en we daadwerkelijk die mensgerichte maak economie tot ontwikkeling hebben gebracht, moet het basisinkomen voor allen die kunnen werken worden afgebouwd. Hierin verschil ik in opvatting met de voorstanders van iedereen een basisinkomen en dat onveranderd laten bestaan, want het kweekt passiviteit. Dus eerst de economische infrastructuur herstellen en daarop de educatie te laten aansluiten en dan naarmate er kwalitatieve werkgelegenheid wordt ontwikkeld de uitkeringen afbouwen.
Je kunt de omloopsnelheid van het geld vergroten door een negatieve rente te berekenen op het aanhouden van geld. Als een particulier of bedrijf overtollig geld heeft, dan kan het weer renteloos worden geïnvesteerd in nieuwe economische activiteit. Het vergt vanzelfsprekend een totaal andere mindset, vooral het loslaten van angst voor de toekomst. Als je niet meer kunt werken dan krijg je in elk geval het basisinkomen.

Profstevekeen

Vraag

Helder, dus voor zowel particulieren als bedrijven voor ''grote investeringen'' rente vrij geld beschikbaar stellen.
Als een bedrijf een geld ontvangt van de overheid, gaat ondernemen, zijn benodigdheden betaald, zijn producten verkoop, het geld terug betaald aan de overheid maar wel snel weer nieuwe geld kan krijgen kan ik het volgen.
Dat het geld terug betaald moet worden prikkelt de ondernemer wellicht extra er de juiste dingen mee te gaan doen. Indien de ondernemer dat doet zou deze in mijn ogen niet meteen zodra het kan moeten beginnen met terug betalen zodat hij/zij door kan met zijn activiteiten. Hoe kijk jij aan tegen winst maken? Stel je leent van de overheid € 100.000 en vraag voor alles wat je maakt € 110.000? Dan heb maak je winst. Die € 10.000 winst is dan geld die bij anderen mensen wordt weggehaald ten voordele van de ondernemer. Stel je vindt iets uit dat uniek is en vraagt er de hoofdprijs voor dan kan er onevenredig veel geld bij de ondernemer terecht komen.
Of ga jij er vanuit dat hij/zij dit geld toch weer door investeert dan wel uitgeeft en het geld weer netjes in circulatie komt?

Antwoord

Ik vind dat het leveren van toegevoegde waarde op een rechtvaardige manier moet worden beloond. Als dat gaat gebeuren, dan kan geleidelijk ook het begrip 'winst' uit het woordenboek worden geschrapt, want de beloning voor de ondernemer zit in zijn geleverde toegevoegde waarde. De prijs van een goed of dienst weerspiegelt de geleverde toegevoegde waarde. Niet meer en niet minder. Wat dat voor elk goed of iedere dienst is, zal moeten worden ontwikkeld door ervaring en op een transparante manier. Vanzelfsprekend is de prijs in een ideale wereld gelijk aan de toegevoegde waarde en speelt in de realiteit ook de prijs die de koper ervoor wil betalen een rol mee. Maar naarmate prijzen gaan worden berekend zonder de 'lucht' van irrelevante opslagen, zal de koper meer bereid zijn om de vraagprijs te betalen. Ik kocht een keer in de Pyreneeën in een cafeetje een blikje cola en moest daarvoor 50 eurocent betalen. Toen ik een euro betaalde en het wisselgeld wilde laten zitten werd 'le proprietaire' behoorlijk geïrriteerd, want de prijs was 50 cent. Hij heeft gelijk, dacht ik toen. Als iedereen zo zou denken en handelen dan werd de economie ook een stuk reëler.  Het is verder een verantwoordelijkheid van de ondernemer tegenover zijn medewerkers hoe de toegevoegde waarde onderling wordt verdeeld over de participanten. In Geld komt uit het niets haal ik hierover het voorbeeld van Scott Bader aan.

Ad Broere

 

Ad Broere
webdesign by vincken.eu